C.A.F. Navigatie

C.A.F. Navigatie* — Klein Kijken, Luisteren en Voelen

Het bewust waarnemen en sturen van het lichamelijke (somatische) circuit*

GEM-Kern:
Binnen de GEM Method* vormt C.A.F. Navigatie* de mentale lens waarmee de beoefenaar de eigen waarneming bewust richt. C.A.F. staat voor Concentratie, Aandacht en Focus. Binnen het theoretische GEM-model worden deze drie begrippen onderscheiden en gekoppeld aan tijd, ruimte en ruimtetijd*.

1. WAT — C.A.F. Navigatie: het mentale vergrootglas

Binnen de GEM Method* onderscheidt C.A.F. Navigatie* drie functies waarmee de beoefenaar de eigen waarneming gericht kan onderzoeken. De begrippen Concentratie*, Aandacht* en Focus* worden binnen de modelspecifieke indeling van het theoretische GEM-model gekoppeld aan tijd, ruimte en ruimtetijd*.

Concentratie (Tijd: volhouden)*
Concentratie* verwijst binnen het GEM-model naar het volhouden van de mentale inspanning bij een taak, handeling of waarnemingsdoel. De duur kan variëren afhankelijk van de persoon, de ervaring, de omgeving en de aard van de taak.

Aandacht (Ruimte: richten en verplaatsen)*
Aandacht* verwijst binnen het GEM-model naar het richten en verplaatsen van de aandacht. De beoefenaar onderzoekt waarop de aandacht gericht is en hoe deze kan verschuiven tussen informatie uit het eigen lichaam en de omgeving.

Focus (Ruimtetijd: een specifiek detail onderzoeken*)
Focus* verwijst binnen het GEM-model naar het gericht onderzoeken van een specifiek detail binnen een ruimtelijke en temporele context. Dat kan bijvoorbeeld een gewrichtshoek zijn, het begin van een beweging of een verandering in de beweging op een bepaald moment.

De drie functies hangen met elkaar samen, maar hebben binnen C.A.F. Navigatie* ieder een eigen betekenis. Samen bieden ze een kader om te onderzoeken hoe lang de mentale inspanning wordt volgehouden, waarheen de aandacht wordt gericht en welk detail nader wordt onderzocht.

Deze indeling dient binnen de GEM Method* als een conceptueel hulpmiddel en vervangt de algemene biologische of psychologische definities uit de wetenschap niet.

2. HOE (Gericht waarnemen)

Binnen de GEM Method* onderzoekt de beoefenaar hoe informatie wordt waargenomen, geselecteerd en nader onderzocht. Klein Kijken, Klein Luisteren en Klein Voelen zijn praktische ingangen om micro-nuances* in de omgeving, het eigen lichaam en de beweging te ontdekken.

De toepassing verschilt naargelang de positie van de waarnemer. De externe waarnemer onderzoekt informatie die van buitenaf beschikbaar is. De interne waarnemer onderzoekt de eigen lichamelijke ervaring en de informatie die vanuit het eigen lichaam wordt waargenomen.

2.1 De externe waarnemer (waarnemen van buitenaf)

De externe waarnemer richt de waarneming op een ander persoon, een beweging of de omgeving. Het doel is om waarneembare kenmerken zo nauwkeurig mogelijk te onderzoeken, zonder de waarneming direct te vermengen met aannames, interpretaties of beoordelingen.

  • Klein Kijken:* zichtbare details onderzoeken, zoals lichaamshouding, bewegingsrichting, gewrichtsstanden en veranderingen in de bewegingsvorm.
  • Klein Luisteren:* hoorbare details onderzoeken, zoals ritme, klank, accenten, stiltes en timing.
  • Klein Voelen:* informatie onderzoeken die via aanraking of lichamelijk contact beschikbaar is, bijvoorbeeld druk, weerstand of veranderingen in contact.

Wat de externe waarnemer kan vaststellen, hangt af van de beschikbare informatie. Een zichtbare beweging kan worden beschreven, terwijl de bijbehorende interne lichamelijke ervaring van de ander niet rechtstreeks uit die beweging kan worden afgeleid.

2.2 De interne waarnemer (waarnemen van binnenuit)

De interne waarnemer richt de waarneming op de eigen lichamelijke ervaring tijdens een houding, handeling of beweging. De beoefenaar onderzoekt wat er in het eigen lichaam wordt waargenomen en hoe die ervaring tijdens het bewegen verandert.

  • Klein Kijken:* zichtbare details van de eigen houding of beweging onderzoeken, voor zover deze zelf kunnen worden waargenomen.
  • Klein Luisteren:* luisteren naar klanken die tijdens de eigen beweging ontstaan of in de omgeving hoorbaar zijn.
  • Klein Voelen:* lichamelijke sensaties onderzoeken, zoals druk, spierspanning, evenwicht, gewrichtspositie en beweging.

Bij de interne waarnemer staat de eigen ervaring centraal. Daarbij is het belangrijk onderscheid te maken tussen wat daadwerkelijk wordt gevoeld, wat zichtbaar of hoorbaar is en wat iemand daar zelf uit afleidt.

2.3 De samenhang — Ruimte en Tijd

Binnen de GEM Method* worden Concentratie*, Aandacht* en Focus* als drie samenhangende functies gebruikt. Binnen het GEM-model worden deze functies gekoppeld aan tijd, ruimte en ruimtetijd*.

De functies hebben elk een eigen rol:

  • Concentratie — Tijd:* de mentale inspanning bij een taak volhouden.
  • Aandacht — Ruimte:* de aandacht richten en verplaatsen.
  • Focus — Ruimtetijd:** een specifiek detail van de beweging op een bepaald moment onderzoeken.

De drie functies kunnen tijdens het bewegen samenwerken. Een beoefenaar kan bijvoorbeeld de aandacht bij een bewegingsopdracht houden, de aandacht verplaatsen naar een ander deel van het lichaam en vervolgens een specifiek detail van de beweging onderzoeken.

C.A.F. Navigatie* biedt zo een manier om verschillende aspecten van de waarneming te onderzoeken en de eigen bewegingskeuzes beter te leren herkennen.

2.4 C.A.F. Navigatie* in de praktijk

C.A.F. Navigatie* biedt binnen het theoretische GEM-model drie aandachtspunten om het waarnemingsproces gericht te onderzoeken:

  • Concentratie (Hoe lang?):* de mentale inspanning bij het waarnemingsdoel volhouden.
  • Aandacht (Waarheen?):* de aandacht richten en verplaatsen naar informatie uit het lichaam of de omgeving.
  • Focus (Welk detail?):* een specifiek kenmerk selecteren en nader onderzoeken.

Deze functies kunnen zowel bij externe als bij interne waarneming worden ingezet. Ze kunnen elkaar aanvullen en hoeven niet in een vaste volgorde te worden toegepast.

2.5 Van waarnemen naar ontdekken

Door bewust te variëren in wat wordt waargenomen, kan de beoefenaar verschillen en overeenkomsten ontdekken tussen de eigen lichamelijke ervaring, de zichtbare beweging en de informatie uit de omgeving.

Binnen de GEM Method* is het doel om de waarneming te verfijnen, micro-nuances* te herkennen en nieuwe mogelijkheden voor bewegen te onderzoeken. Zo ontstaat ruimte om de eigen bewegingskeuzes bewuster te ervaren en verder te ontwikkelen.

3. WAARTOE — Het doel en de betekenis van C.A.F. Navigatie*

Binnen de GEM Method* is C.A.F. Navigatie* bedoeld om de beoefenaar bewuster te laten onderzoeken hoe de eigen waarneming wordt gericht en welke details tijdens het bewegen worden opgemerkt.

Binnen het theoretische GEM-model worden drie samenhangende functies onderscheiden:

  • Concentratie — Tijd:* hoe lang wordt de mentale inspanning volgehouden?
  • Aandacht — Ruimte:* waarheen wordt de aandacht gericht?
  • Focus — Ruimtetijd:** welke specifieke details worden binnen een ruimtelijke en temporele context nader onderzocht?

Deze indeling biedt de beoefenaar een kader om micro-nuances* in de omgeving, het eigen lichaam en de beweging te ontdekken. De drie functies kunnen elkaar aanvullen en beïnvloeden. Zo kan een externe waarnemer de aandacht van een beoefenaar op een bepaald aspect van de beweging richten, waarna de beoefenaar dat aspect zelf nader onderzoekt.

Het doel van C.A.F. Navigatie* is om de waarneming bewuster te richten, verschillen te ontdekken en mogelijkheden voor eigen bewegingskeuzes en lichamelijke zelfstandigheid* te onderzoeken.

4. WANNEER & WAAROM (Blinde Choreografie*)

De beoefenaar activeert C.A.F. Navigatie* tijdens de training in de studio, specifiek bij het uitvoeren van *blinde choreografie*.

Door gebruik te maken van visuele deactivatie* (gesloten ogen) of auditieve deactivatie* (afgesloten oren) worden externe zintuiglijke prikkels, zoals visuele referenties, externe ritmes en omgevingsgeluiden, zoveel mogelijk beperkt. Hierdoor verschuift de waarneming meer naar de informatie die via het eigen lichaam beschikbaar is, zoals lichamelijke sensaties en het contact met de ondergrond.

De beoefenaar navigeert door de ruimtetijd* en gebruikt C.A.F. Navigatie* om de concentratie, aandacht en focus tijdens de beweging gericht in te zetten. Dit denkkader helpt de beoefenaar de relaties tussen de context*, de resterende datastromen en de eigen bewegingskeuzes stap voor stap te ontdekken en te onderzoeken.

5. VOOR WIE (De Doelgroep)

De GEM Method* is bedoeld voor iedereen die wil onderzoeken hoe het eigen lichaam waarneemt en beweegt. De methode kan worden gebruikt door mensen van verschillende leeftijden en met verschillende ervaringen met bewegen.

Dit geldt onder andere voor sporters, dansers en artiesten die willen onderzoeken hoe zij bewegen en hoe zij hun techniek kunnen ontwikkelen. Zij kunnen daarbij gebruikmaken van de eigen lichamelijke waarneming, een spiegel of video-opnamen. Lichamelijke waarneming geeft informatie over wat iemand zelf in het lichaam voelt. Een spiegel en video-opnamen geven visuele informatie over de beweging.

Ook coaches, trainers en therapeuten kunnen C.A.F. Navigatie* gebruiken om bewegingen te bekijken en kenmerken ervan te onderzoeken. Daarbij kunnen zij onderscheid maken tussen wat zij zien of horen en wat zij daaruit afleiden.

Mensen die herstellen van een ziekte of medische ingreep kunnen de methode gebruiken om lichamelijke sensaties en veranderingen tijdens het bewegen waar te nemen. De oefeningen moeten aansluiten bij wat iemand kan uitvoeren. Indien nodig kunnen ze worden gecombineerd met begeleiding van een zorgprofessional.

6. HET DOEL (De 5D-Regie*)

Binnen de GEM Method* verwijst De Somatische Regisseur* (5D — het bewustzijn) naar het bewust waarnemen en aansturen van de eigen beweging.

Het doel is dat de beoefenaar de eigen beweging niet alleen technisch uitvoert, maar deze ook tijdens het bewegen waarneemt en bewust organiseert. Daarbij komen de lichaamswaarneming*, de bewegingsvorm en de dynamiek samen.

Binnen de GEM Method* wordt dit proces verbonden met embodiment* (belichaming): het ervaren en uitvoeren van beweging als onderdeel van het eigen lichaam en handelen.

De beoefenaar onderzoekt hoe de eigen beweging kan worden aangestuurd met behulp van lichaamswaarneming*, C.A.F. Navigatie* en informatie uit de omgeving. Dit kan met of zonder visuele hulpmiddelen, zoals een spiegel of video-opname.

Binnen het GEM-model staat lichamelijke zelfstandigheid* centraal. Dit betekent dat de beoefenaar de eigen beweging kan waarnemen, organiseren en tijdens het bewegen bijsturen.

 

Scroll naar boven